Met wonen, welzijn en zorg werken aan leefbare wijken
Dit artikel is extra verdieping op het artikel dat we in juli deelden.
Zware overlast in wijken neemt toe en raakt bewoners, buren én professionals. De woningcorporaties en Gemeente Tilburg zoeken samen met zorg- en welzijnspartijen naar oplossingen om het tij te keren.
“Complexe overlast heeft een grote impact op de leefbaarheid in de buurt en op de veiligheid van bewoners en onze professionals”, vindt Ingrid de Gooijer, programmamanager wonen-welzijn-zorg bij WonenBreburg. Het gaat vaak om situaties waarbij uitzetting dreigt en meerdere partijen betrokken zijn, zegt ze.
Daarbij kun je de kritische vraag stellen of de casuïstiek complex is, of het systeem eromheen, vult Elleke Schoenmakers, beleidsadviseur sociaal domein bij de gemeente, aan. “De inwoner en buren staan helaas niet altijd centraal. Dan gaat het om de beschikbaarheid van uren, wetten en regels, in plaats van nabijheid en maatwerk. Dit kunnen we beter organiseren met elkaar. Feit is dat overlast vaak grote impact heeft op de leefbaarheid, die juist in veel wijken om aandacht vraagt.”
“Complexe overlast heeft een grote impact op de leefbaarheid in de buurt en op de veiligheid van bewoners en onze professionals”
Samen overlast aanpakken én voorkomen
De ‘aanpak complexe overlast’ is benoemd als doorbraakproject binnen de prestatieafspraken die de corporaties en Gemeente Tilburg maken. Ze zetten daarmee in op betere samenwerking, duidelijke afspraken over escalatie en samenwerken in de wijk. Daarbij zijn veel partijen betrokken; woningcorporaties, welzijnsorganisatie, politie, Zorg- en Veiligheidshuis, De Toegang, GGZ, Novadic Kentron en verschillende gemeentelijke afdelingen. Het doel is om sneller te schakelen en overlastsituaties eerder op te lossen. Ook bevat deze aanpak afspraken over vroegsignalering en preventie. Uiteindelijk is voorkomen van overlast de grootste winst.
Ingrid en Elleke benadrukken dat het goed organiseren hiervan een gedeelde verantwoordelijkheid is. Met deze aanpak hopen ze een nieuwe stap te zetten in het verbeteren van de leefbaarheid in de Tilburgse wijken.
Betere afstemming nodig
Omdat zo veel partijen betrokken zijn bij overlastsituaties, is er nog winst te behalen door processen te stroomlijnen en elkaar aan te spreken op verantwoordelijkheden, benadrukt Ingrid. Elleke vult aan: “We delen hetzelfde belang. We zitten er allemaal met de goede intentie in. Maar er is meer aandacht nodig voor signalen van professionals én bewoners.” Ingrid wijst op knelpunten in het delen van informatie: “We lopen vaak vast op privacyregels of de aanname dat we niets mogen delen, terwijl er misschien meer mogelijk is dan we denken.”
Nieuwe woonvormen als oplossing
De aanpak is hard nodig, vindt Elleke, omdat de overlastsituaties zichtbaarder worden. “Dat komt deels door de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. De afgelopen tien jaar is intramuraal wonen afgebouwd en zijn zorgverleners meer ambulant gaan werken. Deze beweging naar inclusie is goed. Maar we merken nu ook dat dit niet iedereen past.”
Ingrid: “Iedereen onderschrijft die lijn, maar de samenleving wordt ook complexer. De geestelijke gezondheid neemt af, de zorgvraag groeit en er zijn personeelstekorten. Dus moeten we het samen slimmer organiseren.”
Daarom is in de prestatieafspraken ook een doorbraakproject opgenomen voor meer gemengde woonvormen. Ingrid gelooft sterk in deze richting: “Bij deze woonvormen is zorg nabij, zowel voor mensen met een zorgindicatie als voor reguliere huurders die tijdelijke ondersteuning nodig hebben. Een gemeenschapsvormer ondersteunt bewoners in het prettig samenwonen. Zo ontstaat een fijn thuis waar mensen naar elkaar omkijken.”
Meer oog voor elkaar
Elleke: “Met goed buurschap kan de wijk ook een welzijnstaak vervullen. Overigens vind ik dat niet alleen de uitstromers of de nieuwe huurders zich moet aanpassen. Ook de wijk kan helpen iemand goed te laten functioneren. Want: we lijken meer op elkaar dan dat we van elkaar verschillen. In deze individuele samenleving zijn we soms de gemeenschapszin kwijtgeraakt. Als je weet wat er bij je buurman speelt, ontstaat er meer begrip.”
In de Tilburgse wijken komen wonen, welzijn en zorg bij elkaar. Ingrid en Elleke benadrukken dat het goed organiseren hiervan een gedeelde verantwoordelijkheid is. De samenwerking tussen professionals is al sterk, maar met deze doorbraakprojecten hopen ze een nieuwe stap te zetten in het verbeteren van de leefbaarheid en het bieden van een veilig en fijn thuis.
"In deze individuele samenleving zijn we soms de gemeenschapszin kwijtgeraakt. Als je weet wat er bij je buurman speelt, ontstaat er meer begrip.”